Chemical Omnibus – Απλοποίηση του Κανονισμού Προϊόντων Λίπανσης

Στις 8 Ιουλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για την 6η νομοθετική απλοποίηση (Omnibus), η οποία, για πρώτη φορά, επικεντρώνεται στη νομοθεσία για τα χημικά προϊόντα. 

Στόχος

Η πρόταση περιλαμβάνει τροποποιήσεις στους κάτωθι Κανονισμούς με στόχο την απλοποίηση ορισμένων απαιτήσεων και διαδικασιών:

• Καν. (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 (CLP) που αφορά την ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία ουσιών και μιγμάτων
• Καν. (ΕΚ) αριθ. 1223/2009 (CPR) που αφορά τα καλλυντικά
• Καν. (ΕΕ) 2019/1009 (FPR)  που αφορά τα προϊόντα λίπανσης ΕΕ

Επίσης περιλαμβάνεται και πρόταση κανονισμού που τροποποιεί τις ημερομηνίες εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/2865 που αποτελεί τροποποίηση του CLP. 

Για περισσότερες πληροφορίες στις προτεινόμενες τροποποιήσεις στους Κανονισμούς CLP και CPR διαβάστε εδώ.

H μείωση των κανονιστικών επιβαρύνσεων και η απλοποίηση της νομοθεσίας φαίνεται να είναι στις προτεραιότητες της ΕΕ. Η πρόταση αποτελεί μέρος δέσμης μέτρων που αφορούν την απλοποίηση, με σκοπό τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης και του κόστους για τις βιομηχανίες. Γενικά, στόχος είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα των χημικών και η διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της Ενιαίας Αγοράς για τα χημικά, διατηρώντας παράλληλα το ίδιο επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

Ειδικότερα για τα προϊόντα λίπανσης ΕΕ σημειώνονται οι εξής στόχοι:

– Ενθάρρυνση των παραγωγών να διαθέτουν τα προϊόντα τους ως λιπάσματα ΕΕ στην Ενιαία Αγορά
– Δημιουργία προϋποθέσεων για τη χρήση ευρύτερης ποικιλίας μικροοργανισμών στην ΕΕ, προσφέροντας οικονομικές ευκαιρίες και μειώνοντας τη χρήση λιπασμάτων από τους αγρότες
– Επιτάχυνση της υιοθέτησης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για την τροποποίηση των κατηγοριών συστατικών υλικών του Παραρτήματος II του Κανονισμού
– Μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τις επιχειρήσεις και τις αρχές, όσον αφορά τη διαχείριση έντυπων εγγράφων

Τροποποιήσεις στον Κανονισμό για τα προϊόντα λίπανσης ΕΕ

Αναφορικά με τα προϊόντα λίπανσης ΕΕ (CE), το πρώτο Chemical Omnibus περιλαμβάνει τις εξής τροποποιήσεις:

• Κατάργηση REACH plus

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (EK) 1907/2006 (REACH), κάθε χημική ουσία που παράγεται ή εισάγεται σε ποσότητες ίσες ή μεγαλύτερες από 1 τόνο ετησίως πρέπει να καταχωρίζεται, με τις πληροφορίες που απαιτούνται για την καταχώριση να εξαρτώνται από την ποσοτική κατηγορία που ανήκει.

Ωστόσο, ο Κανονισμός για τα προϊόντα λίπανσης  ΕΕ (Κανονισμός 2019/1009) απαιτούσε όλες οι ουσίες που χρησιμοποιούνται σε λιπάσματα ΕΕ και ανήκουν σε συγκεκριμένες Κατηγορίες Συστατικών Υλικών να είναι καταχωρισμένες, ακόμη και αν παράγονται ή εισάγονται σε πολύ μικρές ποσότητες. Επίσης, για ποσότητες κάτω των 10 τόνων, απαιτούσε καταχώριση με πληροφορίες που απαιτούνται για την ποσοτική κατηγορία 10-100 τόνων, μαζί με έκθεση χημικής ασφάλειας για τη χρήση τους ως λίπασμα. 

Η νέα πρόταση της Επιτροπής απλοποιεί αυτή την απαίτηση, καταργώντας την ειδική υποχρέωση. Έτσι, οι ουσίες που περιλαμβάνονται σε προϊόντα λίπανσης ΕΕ (είτε μόνες τους είτε ως μέρος μείγματος) θα υπόκεινται πλέον στους γενικούς κανόνες του REACH, χωρίς επιπλέον γραφειοκρατία ή κόστη.

• Εισαγωγή κριτηρίων για αξιολόγηση νέων μικροοργανισμών (ΚΣΥ7)

Μόνο μικροοργανισμοί που περιλαμβάνονται στη λίστα της ΚΣΥ7 στο Παράρτημα II μπορούν να χρησιμοποιούνται ως συστατικό υλικό σε μικροβιακούς βιοδιεγέρτες. Νέοι μικροοργανισμοί ή στελέχη μπορούν να προστίθενται στη λίστα μετά από αξιολόγηση της Επιτροπής. 

 Η αξιολόγηση και ένταξη νέων μικροοργανισμών καθυστερεί σε σχέση με την επιστημονική πρόοδο, περιορίζοντας την πρόσβαση των αγροτών σε καινοτόμα προϊόντα λίπανσης που  θα μπορούσαν να μειώνουν τη χρήση παραδοσιακών λιπασμάτων.

Με την τροποποποίηση που προτείνεται στο άρθρο 42 δίνεται στην Επιτροπή η δυνατότητα να ορίσει κριτήρια και μεθοδολογία για την αξιολόγηση μικροοργανισμών που δεν περιλαμβάνονται στη λίστα. Η αξιολόγηση θα μπορεί να πραγματοποιείται από τους παραγωγούς και τους κοινοποιημένους οργανισμούς, οι οποίοι θα είναι σε θέση να αποδεικνύουν και να επαληθεύουν πως οι μικροοργανισμοί δεν παρουσιάζουν κίνδυνο στην υγεία του ανθρώπου, φυτών και ζώων, για την ασφάλεια ή το περιβάλλον και είναι αποτελεσματικοί στη γεωργία.  

Τα κριτήρια και η μεθοδολογία θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, τουλάχιστον, τα ακόλουθα στοιχεία:

(α) επιστημονική βιβλιογραφία που αναφέρεται στην ασφαλή παραγωγή, διατήρηση και χρήση του μικροοργανισμού

(β) ταξινομική συγγένεια του μικροοργανισμού με είδη μικροοργανισμών που πληρούν τις προϋποθέσεις για Προκαθορισμένη Υπόθεση Ασφάλειας (Qualified Presumption of Safety) όπως καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) 

(γ) πληροφορίες για τη διαδικασία παραγωγής του μικροοργανισμού, συμπεριλαμβανομένης, όπου σχετικό, της σύνθεσης του μέσου καλλιέργειας, μεθόδων επεξεργασίας όπως ψεκασμός ξήρανσης, ξήρανση σε ρευστοποιημένη κλίνη, στατική ξήρανση, φυγοκέντρηση, απενεργοποίηση με θερμότητα, διήθηση και άλεση

(δ) πληροφορίες για την ταυτότητα και τα επίπεδα υπολειμμάτων ενδιάμεσων προϊόντων, τοξινών ή μικροβιακών μεταβολιτών στο συστατικό υλικό

(ε) φυσική παρουσία, επιβίωση και κινητικότητα στο περιβάλλον

(στ) ευαισθησία σε όλους τους σχετικούς αντιμικροβιακούς παράγοντες όπως ορίζεται στο Παράρτημα, Εισαγωγή στο Μέρος Β, σημείο (ii)(28), του Κανονισμού της Επιτροπής (ΕΕ) αριθ. 283/2013, με εξαίρεση την εγγενή αντοχή.

• Ενίσχυση ψηφιοποίησης 

Περιλαμβάνονται σχετικές τροποποιήσεις που αποσκοπούν στην περαιτέρω ψηφιοποίηση των πληροφοριών και των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων βάσει του Κανονισμού, ως εξής:

• Προσθήκη «ψηφιακής επαφής (digital contact)» ως πληροφορία που πρέπει να αναγράφεται από τους οικονομικούς φορείς στα προϊόντα, για να διευκολύνεται η επικοινωνία με τις εθνικές αρχές. Μόλις είναι διαθέσιμο το «European Business Wallet», η ψηφιακή διεύθυνση που παρέχει θα μπορούσε να αποτελεί την «ψηφιακή επαφή».
• Όλες οι υποβολές στοιχείων προς τις εθνικές αρχές, καθώς και οι ανταλλαγές εγγράφων μεταξύ οικονομικών φορέων και κοινοποιημένων οργανισμών, θα γίνονται αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή.
• Η δήλωση συμμόρφωσης της ΕΕ θα πρέπει να συντάσσεται σε ηλεκτρονική μορφή και να είναι προσβάσιμη μέσω διαδικτυακής διεύθυνσης ή φορέα δεδομένων.
• Όταν χρησιμοποιείται ψηφιακή ετικέτα, ο φορέας δεδομένων (π.χ. QR code) πρέπει να παρέχει και πρόσβαση στη δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ.
• Εφόσον το προϊόν καλύπτεται από άλλη νομοθεσία που απαιτεί ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος (digital product passport), οι πληροφορίες της δήλωσης συμμόρφωσης και της ψηφιακής σήμανσης πρέπει να περιλαμβάνονται σε αυτό.

• Ταυτόχρονη τροποποίηση των Κατηγοριών Συστατικών Υλικών από την Επιτροπή

Η Επιτροπή σήμερα μπορεί να τροποποιεί τις Κατηγορίες Συστατικών Υλικών (ΚΣΥ) μόνο με ξεχωριστές εκτελεστικές πράξεις για κάθε μία. Αυτό δυσκολεύει, για παράδειγμα, την προσθήκη μιας πρώτης ύλης που αφορά πολλές κατηγορίες, αφού χρειάζονται πολλαπλές παρεμβάσεις. Η νέα πρόταση καταργεί αυτή την υποχρέωση, ώστε να επιτρέπεται η τροποποίηση περισσότερων κατηγοριών με μία μόνο πράξη.

 

Χρονοδιάγραμμα Εφαρμογής

Η εφαρμογή των νέων κανόνων, με εξαίρεση εκείνους που αφορούν τους μικροοργανισμούς, θα ξεκινήσει 24 μήνες μετά την έναρξη ισχύος του Κανονισμού.

 

Δείτε το 1o Chemical Omnibus εδώ. 

 

Υπενθυμίζουμε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη πρωτοβουλία για την αξιολόγηση του Καν. (ΕΕ) 2019/1009, μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ.

 

Η βιομηχανία βρίσκεται σε ένα διαρκώς εξελισσόμενο πλαίσιο μεταβαλλόμενων κανονιστικών προδιαγραφών προϊόντων και εγκαταστάσεων. Για να μείνετε μπροστά από τις εξελίξεις, επικοινωνήστε τώρα μαζί με έναν Agrochemicals Compliance Expert μας.