Ένα Στρατηγικό Πλαίσιο για μια Ανταγωνιστική και Βιώσιμη Βιοοικονομία στην ΕΕ

12-12-2025

Στις 27 Νοεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε τη νέα Στρατηγική για τη Βιοικονομία, θέτοντας το πλαίσιο για μια πιο ανταγωνιστική και βιώσιμη οικονομία στην Ευρώπη.

1. Τι είναι η Βιοικονομία

Η βιοοικονομία ορίζεται ως το σύνολο των δραστηριοτήτων που παρέχουν βιώσιμες λύσεις βασισμένες σε βιολογικούς πόρους, με στόχο τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας. Σε αυτές περιλαμβάνονται προϊόντα, υπηρεσίες, επιστήμη και τεχνολογίες που ωφελούν τομείς όπως η γεωργία, η δασοκομία, η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια, καθώς και αλυσίδες αξίας που βασίζονται στη μεταποίηση βιομάζας, τη βιοπαραγωγή και τις βιοτεχνολογίες, π.χ. στους τομείς της διατροφής, της υγείας, της ενέργειας, της βιομηχανίας, των οικοσυστημικών υπηρεσιών και άλλων υπηρεσιών.

Αποτελεί βασικό πυλώνα για την επίτευξη των κλιματικών και ενεργειακών στόχων της ΕΕ έως το 2030 και της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, ενώ συμβάλλει παράλληλα στην αντιμετώπιση της απώλειας βιοποικιλότητας και της ρύπανσης.

2. Νέα Στρατηγική της Βιοικονομίας

Η Στρατηγική για μια Ανταγωνιστική και Βιώσιμη Βιοοικονομία στην ΕΕ αποτελεί συνέχεια της στρατηγικής του 2012 και της αναθεώρησής της το 2018, οι οποίες οδήγησαν σε σημαντική πρόοδο στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Λαμβάνει επίσης υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το μέλλον της βιοτεχνολογίας και της βιομηχανικής βιοτεχνολογίας στην ΕΕ, του Ιουλίου 2025. H Στρατηγική ευθυγραμμίζεται με το Competitiveness Compass, το Clean Industrial Deal και το Vision for Agriculture and Food.

Χαράσσει τον δρόμο για την οικοδόμηση μιας βιώσιμης και θετικής για τη φύση βιοοικονομίας, με έμφαση στην ανάπτυξη της βιομηχανίας, την επέκταση της αγοράς, την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα, ώστε να στηριχθεί η περιφερειακή ανάπτυξη και να μειωθεί η εξάρτηση από υλικά που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα και εισαγόμενες πρώτες ύλες.

Στο Όραμα για την Ευρωπαϊκή Βιοοικονομία το 2040, η Ευρώπη επιδιώκει να αντικαταστήσει πολλά προϊόντα που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα με βιώσιμες, βιολογικής προέλευσης εναλλακτικές λύσεις, αξιοποιώντας σημαντικές προόδους στη βιοτεχνολογία και τη βιομηχανική βιοτεχνολογία. Αυτή η μετάβαση θα ενισχύσει τις αγροτικές και βιομηχανικές περιοχές, θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την αυτονομία στον εφοδιασμό βιομάζας και θα καταστήσει την ΕΕ παγκόσμιο ηγέτη σε βιώσιμες λύσεις βιολογικής προέλευσης.

Vision: The European Bioeconomy in 2040

“By 2040, sustainable bio-based materials and products such as construction materials, biochemicals, textiles, fertilisers and plant protection products and plastics are widely deployed in the EU. [….]”

3. Προτεραιότητες της Στρατηγικής

Η στρατηγική θέτει τέσσερις προτεραιότητες, για τις οποίες προτείνει μέτρα για ευρύτερη ανάπτυξη και εφαρμογή:

Κλιμάκωση καινοτομίας & επενδύσεων
Δημιουργία νέων ηγετικών αγορών για βιοβασισμένα υλικά και τεχνολογίες
Διασφάλιση βιώσιμης προσφοράς βιομάζας σε όλη την αλυσίδα αξίας
Αξιοποίηση διεθνών ευκαιριών

3.1 Κλιμάκωση της καινοτομίας και των επενδύσεων

Κάποιες από τις λύσεις και μέτρα που προβλέπει η Στρατηγική είναι οι κάτωθι:

Απλοποίηση κανονιστικών απαιτήσεων & επιτάχυνση εγκρίσεων προϊόντων μέσα από τα EU Biotech Acts, όπως για μικροοργανισμούς για βιομηχανική χρήση, καθώς και απλουστευμένες αδειοδοτήσεις για έργα βιοπαραγωγής.
Ίδρυση του European Bioeconomy Regulators and Innovators’ Forum για ενίσχυση του διαλόγου με τις εταιρείες που αναπτύσσουν προϊόντα και συντονισμός ρυθμιστικών αρχών για επιτάχυνση των αξιολογήσεων κινδύνου και εγκρίσεων νέων βιοβασισμένων λύσεων.
Παροχή καθοδήγησης ώστε να επιταχυνθούν οι εγκρίσεις νέων βιοβασισμένων προϊόντων, μέσω ενιαίας υποβολής πληροφοριών, σαφούς κατηγοριοποίησης και καλύτερα συντονισμένων αξιολογήσεων κινδύνου.
Παροχή τεχνικής υποστήριξης στις ΜΜΕ που αναπτύσσουν καινοτόμα βιοβασισμένα προϊόντα μέσω προηγμένης ζύμωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης για τρόφιμα και ζωοτροφές, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες έγκρισης, διατηρώντας παράλληλα υψηλά πρότυπα ασφάλειας.
Προώθηση τη χρήσης περιβαλλόντων δοκιμών, όπως τα ρυθμιστικά sandboxes, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου του επερχόμενου Ευρωπαϊκού Νόμου για την Καινοτομία (EU Innovation Act).
Επιτάχυνση της ανάπτυξης προτύπων και μετρολογίας για τη βιοοικονομία στους τομείς της βιοτεχνολογίας και της βιοπαραγωγής.
Εναρμόνιση προτύπων πυραντίστασης και αντίδρασης στη φωτιά για βιοβασισμένα δομικά προϊόντα το 2026 στο πλαίσιο του Κανονισμού για τα Δομικά Προϊόντα, ώστε να μειωθούν οι διαφορετικές εθνικές πρακτικές που προκαλούν διπλές διαδικασίες.
Aναθεώρηση των μεθόδων του Αποτυπώματος Περιβαλλοντικών Προϊόντων (PEF) (ήδη σε εξέλιξη) ενσωματώνοντας παραμέτρους όπως βιογενής άνθρακας, βιοποικιλότητα, μικροπλαστικά και κυκλικότητα για ανάδειξη του περιβαλλοντικού οφέλους των βιοβασισμένων προϊόντων.
Αύξηση μελλοντικής χρηματοδότησης για τη βιοοικονομία μέσω του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (MFF) (2028-2034), ενώ παράλληλα υπάρχουν διαθέσιμα τα υφιστάμενα προγράμματα στήριξης όπως η ΚΑΠ και το InvestEU Blue Economy.
Ενσωμάτωση της βιώσιμης βιοπαραγωγής και άλλων βιοβασισμένων δραστηριοτήτων στις επερχόμενες αναθεωρήσεις της EU Taxonomy.
Δημιουργία της Ομάδας Ανάπτυξης Επενδύσεων για τη Βιοοικονομία για να συγκεντρώσει διάφορα προγραμματισμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, συνδυάζοντας χρηματοδότηση για έρευνα, πιλοτικές εφαρμογές και κλιμάκωση παραγωγής σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο ιδιαίτερα για βιοδιυλιστήρια, εγκαταστάσεις προηγμένης ζύμωσης και μονάδες παραγωγής βιοβασισμένων υλικών.

3.2 Δημιουργία νέων ηγετικών αγορών για βιοβασισμένα υλικά και τεχνολογίες

Παρακάτω παρατίθενται κάποιες βασικές κατευθύνσεις και παραδείγματα μέτρων:

Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη διαφάνεια των ροών βιομάζας και θα παρέχει πρακτικές κατευθύνσεις μέσω του Knowledge Centre for Bioeconomy. Η αξιολόγηση θα γίνεται με ολιστική προσέγγιση κύκλου ζωής και οικονομική μοντελοποίηση.
Το 2026, στο πλαίσιο της νέας δέσμης για την Ενεργειακή Ένωση, η Επιτροπή θα ενσωματώσει τα διδάγματα από την εφαρμογή της Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (RED).
Η Επιτροπή θα αναπτύξει πιλοτικό έργο για τη βιοοικονομία μέσω του Competitiveness Coordination Tool (CCT), υποστηρίζοντας τη δημιουργία της Bio-based Europe Alliance (BEA), μίας εθελοντικής συμμαχίας επιχειρήσεων που δεσμεύονται συλλογικά να προμηθευτούν βιοβασισμένα υλικά και προϊόντα αξίας 10 δισ. ευρώ έως το 2030.
Στοχευμένες πρωτοβουλίες σε αγορές υψηλού δυναμικού (Βιοβασισμένα πλαστικά & πολυμερή, χημικά, δομικά υλικά, λιπάσματα & φυτοπροστατευτικά προϊόντα, υφάσματα από βιοβασισμένες ίνες και τεχνολογίες), όπως:

Βιοβασισμένα πλαστικά & πολυμερή

Υιοθέτηση βιοβασισμένων υλικών μέσω Κανονισμού για τις Συσκευασίες και τα Aπόβλητα Συσκευασιών (PPWR) ως συμπλήρωμα των στόχων ανακυκλωμένου περιεχομένου (2027).
Αξιολόγηση ενιαίων ορισμών σε επίπεδο ΕΕ για ευκολότερη πιστοποίηση & κλιμάκωση.

Υφάσματα και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα από βιοβασισμένες ίνες

Ο Κανονισμός Οικολογικού Σχεδιασμού (ESPR) θα εισάγει απαιτήσεις ανθεκτικότητας & απόδοσης.
Η αναθεώρηση μεθόδων Product Environmental Footprint προσθέτει δείκτες για την απόδοση των ινών, την αποδέσμευση μικροϊνών και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Βιοβασισμένα χημικά

Στήριξη κλιμάκωσης βιομηχανικής βιοτεχνολογίας και πιθανή εισαγωγή απαιτήσεων για ελάχιστο βιοβασισμένο περιεχόμενο.

Βιοβασισμένα δομικά υλικά

Νέα πρότυπα μέσω του αναθεωρημένου Κανονισμού για τα Δομικά Προϊόντα (CPR) για ξύλο, κάνναβη, άχυρο, μυκήλιο κ.ά. με δίκαιη σύγκριση επιδόσεων σε σχέση με τα συμβατικά προϊόντα (2026).
Προώθηση LCA κτιρίων & ανάπτυξη μεθοδολογίας πιστοποίησης μακροχρόνιας αποθήκευσης βιογενούς άνθρακα μέσω του Πλαισίου Πιστοποίησης Γεωργίας Άνθρακα (CRCF) (2026).

Βιοβασισμένα λιπάσματα & φυτοπροστατευτικά προϊόντα

Απλοποίηση αξιολόγησης μικροοργανισμών για τα προϊόντα λίπανσης ΕΕ μέσω του chemicals omnibus.
Ταχύτερη έγκριση βιο-προστατευτικών μέσω food&feed safety omnibus.
Αξιολόγηση Κανονισμού Προϊόντων Λίπανσης ΕΕ (FPR) & πιθανές παρεμβάσεις (καθοδήγηση, βάσεις δεδομένων, απλούστερα risk assessments).
Στήριξη κυκλικής χρήσης θρεπτικών μέσω EU CAP Network.
Το RENURE επιτρέπει χρήση επεξεργασμένης κοπριάς υπό όρους.

Τεχνολογίες (βιοδιυλιστήρια, προηγμένη ζύμωση, αποθήκευση βιογενούς άνθρακα)

Χρηματοδότηση πρωτοποριακών βιοδιυλιστηρίων και de-risking για ιδιωτικές επενδύσεις.
Δημιουργία Industrial Symbiosis Valleys για συντονισμό πρώτων υλών & υποδομών σε τοπικό επίπεδο.
Πρόσβαση ΜΜΕ σε pilot/demo υποδομές και καλύτερος συντονισμός αδειοδοτήσεων για διαδικασίες προηγμένες ζύμωσης.
Αναγνώριση μόνιμων απομακρύνσεων βιογενούς άνθρακα που πιστοποιούνται μέσω του Carbon Farming Certification Framework στο EU ETS
Χρηματοδότηση έργων Bio-CCUS μεγάλης κλίμακας μέσω Innovation Fund.

3.3 Διασφάλιση βιώσιμης προσφοράς βιομάζας σε όλη την αλυσίδα αξίας

Κάποιες προτάσεις που αφορούν άμεσα τη Βιομηχανία είναι οι εξής:

Υιοθέτηση συγκεκριμένων απαιτήσεων απαιτήσεις απόδοσης και πληροφοριών μέσω του Κανονισμού Οικολογικού Σχεδιασμού (ESPR) για τα έπιπλα και τα υφάσματα, συμπεριλαμβανομένων των βιοβασισμένων, ώστε να γίνονται πιο ανθεκτικά, επαναχρησιμοποιήσιμα και ανακυκλώσιμα, με αντίστοιχη προσέγγιση να εφαρμόζεται και στο EU Ecolabel.
Ενίσχυση συλλογής και αξιοποίησης βιοαποβλήτων, στηρίζοντας παράλληλα —μέσω του επερχόμενου Νόμου για την Κυκλική Οικονομία— την παραγωγή βιοαερίου και βιομεθανίου, καθώς και τη χρήση χωνεμένου υπολείμματος ως βιοβασισμένου λιπάσματος στο πλαίσιο Τριμερούς Συμφωνίας

3.4 Αξιοποίηση διεθνών ευκαιριών

Το επίκεντρο της προσέγγισης αφορά τα εξής:

Διεύρυνση της πρόσβασης των ευρωπαϊκών βιοβασισμένων τεχνολογιών, υλικών και καινοτομιών σε παγκόσμιες αγορές
Διαμόρφωση της διεθνούς ατζέντας για μια βιώσιμη παγκόσμια βιοοικονομία

Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την υλοποίηση της στρατηγικής έως το 2028.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τη Βιοικονομία και τη νέα Στρατηγική εδώ.

Η βιομηχανία βρίσκεται σε ένα διαρκώς εξελισσόμενο πλαίσιο μεταβαλλόμενων κανονιστικών προδιαγραφών προϊόντων και εγκαταστάσεων. Για να μείνετε μπροστά από τις εξελίξεις, επικοινωνήστε τώρα μαζί με έναν Regulatory Compliance Expert μας.