Νέα Οδηγία (ΕΕ) 2026/288 για τα RENURE – Διευρυμένες δυνατότητες χρήσης λιπασμάτων από επεξεργασμένη κοπριά

Στις 9 Φεβρουαρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2026/288, η οποία τροποποιεί την Οδηγία 91/676/ΕΟΚ για τα Νιτρικά, εισάγοντας ένα νέο πλαίσιο για τη χρήση συγκεκριμένων επεξεργασμένων υλικών από κοπριά, γνωστών ως RENURE fertilisers. 

Η ευρύτερη αξιοποίηση οργανικών λιπασμάτων και θρεπτικών στοιχείων από ανακυκλωμένες ροές αποβλήτων προωθείται σε επίπεδο ΕΕ, ενώ αναγνωρίζεται η ανάγκη να διευκολυνθεί η χρήση ανακτημένων θρεπτικών από κοπριά κτηνοτροφικής προέλευσης.

Τι είναι το RENURE;

Τα RENURE είναι λιπάσματα που παράγονται μέσω σύγχρονων τεχνικών επεξεργασίας κοπριάς και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να λειτουργούν παρόμοια με τα χημικά λιπάσματα. Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής (JRC) έχει αξιολογήσει ότι, σε ορισμένες συνθήκες, παρουσιάζουν παρόμοια αγρονομική αποτελεσματικότητα καθώς και δυναμικό έκπλυσης νιτρικών με τα ανόργανα λιπάσματα, μειώνοντας έτσι το ρίσκο απώλειας νιτρικών στο νερό σε σύγκριση με την κοπριά. 

Τι αλλάζει στην Οδηγία για τα Νιτρικά;

Η Οδηγία επιτρέπει πλέον στα Κράτη Μέλη να εγκρίνουν τη χρήση λιπασμάτων από κοπριά που έχει υποστεί επεξεργασία πάνω από το υφιστάμενο όριο των 170 kg N/ha/έτος, έως ένα πρόσθετο όριο 80 kg N/ha/έτος, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Τα Κράτη-Μέλη θα πρέπει να παρακολουθούν την επίδραση στη στην πυκνότητα κτηνοτροφίας, την παραγωγή κοπριάς και το περιβάλλον. 

Ποιες τεχνολογίες καλύπτονται;

Η τροποποίηση αφορά μόνο διαδικασίες επεξεργασίας οι οποίες αυξάνουν τη συγκέντρωση του αζώτου σε ανόργανη μορφή, σε μορφή αζώτου ουρίας ή σε κρυσταλλικά δεσμευμένη μορφή, όπως: 

• Απομάκρυνση και δέσμευση αμμωνίας για την παραγωγή αμμωνιακών αλάτων από διαδικασία καθαρισμού αερίων ή ελέγχου εκπομπών

• Αντίστροφη όσμωση (reverse osmosis) για την παραγωγή συμπυκνωμάτων ανόργανων θρεπτικών (mineral concentrates)
• Παραγωγή στρουβίτη (struvite), δηλαδή φωσφορικών αλάτων πλούσιων σε άζωτο, που κατακρημνίζονται από την επεξεργασμένη κοπριά

Αυστηρά κριτήρια ποιότητας και ασφάλειας

Για να εφαρμοστούν τα RENURE υλικά απαιτούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές ποιότητας και ορίζονται:

• Συγκεκριμένες τιμές λόγου ανόργανου αζώτου προς συνολικό άζωτο ή λόγου οργανικά δεσμευμένου άνθρακα προς συνολικό άζωτο
• Ανώτατα όρια για χαλκό και ψευδάργυρο
• Ανώτατα όρια παθογόνους μικροοργανισμούς (Salmonella, E. coli/enterococci) 

Επιπλέον, τα προϊόντα πρέπει να συνοδεύονται από τεκμηρίωση θρεπτικής σύστασης (N και P₂O₅).

Γιατί είναι σημαντικό;

Η Επιτροπή τονίζει ότι η ευρύτερη χρήση ανακτημένων θρεπτικών στοιχείων μπορεί να:

• μειώσει την εξάρτηση από χημικά και εισαγόμενα λιπάσματα
• ενισχύσει την επισιτιστική ασφάλεια και την κυκλική οικονομία
• μειώσει το κόστος για τους αγρότες και να κλείσει τους κύκλους θρεπτικών στοιχείων

Επόμενα βήματα

Τα Κράτη Μέλη οφείλουν να θέσουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για τη συμμόρφωση με την παρούσα Οδηγία το αργότερο έως τις 2 Μαρτίου 2028.

Μπορείτε να δείτε την Οδηγία εδώ.

Η βιομηχανία βρίσκεται σε ένα διαρκώς εξελισσόμενο πλαίσιο μεταβαλλόμενων κανονιστικών προδιαγραφών προϊόντων και εγκαταστάσεων. Για να μείνετε μπροστά από τις εξελίξεις, επικοινωνήστε τώρα μαζί με έναν Regulatory Compliance Expert μας.