EU ETS: Η νέα πρόταση της Επιτροπής

Στις 17 Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόταση αναθεώρησης του EU Emissions Trading System (EU ETS), μέσω της τροποποίησης της Οδηγίας 2003/87/ΕΚ και της Απόφασης (ΕΕ) 2015/1814 για το Market Stability Reserve. Η πρόταση αποσκοπεί στην ευθυγράμμιση του συστήματος με τον κλιματικό στόχο του 2040, περιορίζοντας παράλληλα τις επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. 

Ποιοι επηρεάζονται

Η αναθεώρηση αφορά κυρίως:

• βιομηχανικές εγκαταστάσεις που υπάγονται στο EU ETS, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων της χημικής βιομηχανίας, παραγωγής λιπασμάτων, διυλιστηρίων, τσιμέντου, χάλυβα και άλλων ενεργοβόρων βιομηχανιών,
• επιχειρήσεις που λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπών,
• κλάδους που είναι επιλέξιμοι για αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους άνθρακα,
• αεροπορικές και ναυτιλιακές επιχειρήσεις,
• εγκαταστάσεις αποτέφρωσης μη επικίνδυνων αστικών αποβλήτων.

Βασικές αλλαγές

• Νέα πορεία μείωσης δικαιωμάτων: Ο Linear Reduction Factor (LRF) προτείνεται στο 3,7% για την περίοδο 2031-2035 και στο 1,7% από το 2036, επιτρέποντας τη συνέχιση της έκδοσης δικαιωμάτων και μετά το 2040.
• Αναμόρφωση του Market Stability Reserve (MSR): Από το 2028, το ποσοστό εισαγωγής δικαιωμάτων στο MSR μειώνεται από 24% σε 12%. Από το 2029, τα σχετικά όρια και οι ποσότητες αποδέσμευσης θα μειώνονται κατά 4% ετησίως, ώστε το MSR να προσαρμόζεται στη σταδιακή συρρίκνωση της αγοράς.
• Συνέχιση των free allowances: Η δωρεάν κατανομή και η δυνατότητα αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους άνθρακα (EU ETS ICC) συνεχίζονται μετά το 2030. Ωστόσο, από το 2031 η δωρεάν κατανομή θα συνδέεται με την υποβολή και εφαρμογή του Invest in EU Decarbonisation Plan.
• Νέοι όροι για τις επιχειρήσεις: Οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να επενδύουν εντός ΕΕ ποσό τουλάχιστον ίσο με το 100% της οικονομικής αξίας των δωρεάν δικαιωμάτων κάθε πενταετούς περιόδου. Προβλέπεται καταβολή:
  • 80% των δωρεάν δικαιωμάτων μετά την έγκριση του σχεδίου,
  • του υπόλοιπου 20% μετά την επαλήθευση των επενδύσεων και της σημαντικής μείωσης εκπομπών.
• CBAM και free allowances: Για τους κλάδους που καλύπτονται από τον CBAM, η σταδιακή κατάργηση της δωρεάν κατανομής επιβραδύνεται. Ο CBAM factor διατηρείται στο 15% για την περίοδο 2034-2037 και μηδενίζεται από το 2038.
• Benchmarks: Προβλέπονται sector-specific heat και fuel benchmarks (fallback benchmarks), με ετήσιους συντελεστές επικαιροποίησης μεταξύ 0,3% και 2%. Παράλληλη πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στην παροχή πρόσθετης δωρεάν κατανομής εκτιμώμενης αξίας €6 δισ. για το 2026-2030.
• Carbon removals και διεθνή credits: Προτείνεται η ένταξη 250 εκατ. μονάδων μόνιμων εγχώριων carbon removals, από BioCCS και DACCS, κατά την περίοδο 2031-2040. Από το 2036 θα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν έως 260 Mt διεθνών credits υψηλής ακεραιότητας, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Χρηματοδότηση της βιομηχανίας

Η πρόταση δημιουργεί την Industrial Decarbonisation Bank, με εκτιμώμενη χρηματοδότηση €100 δισ.:

• 2028-2030: 400 εκατ. δικαιώματα για το ETS Investment Booster, εκτιμώμενης αξίας περίπου €30 δισ.,
• 2031-2040: επιπλέον 400 εκατ. δικαιώματα για έργα βιομηχανικής απανθρακοποίησης,
• συνέχιση του Innovation Fund για καινοτόμες και first-of-a-kind τεχνολογίες,
• υποχρέωση των κρατών μελών να διαθέτουν τουλάχιστον 50% των εσόδων του EU ETS σε δράσεις προτεραιότητας για την απανθρακοποίηση των καλυπτόμενων κλάδων.

Χρονοδιάγραμμα

• Q1 2027: επιδιωκόμενη συμφωνία Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου.
• 2028-2030: πρώτη φάση του Industrial Decarbonisation Bank/Investment Booster.
• 31 Δεκεμβρίου 2028: προτεινόμενη προθεσμία μεταφοράς της Οδηγίας.
• 1 Ιανουαρίου 2029: προτεινόμενη γενική έναρξη εφαρμογής.
• 30 Σεπτεμβρίου 2029: υποβολή των πρώτων Invest in EU Decarbonisation Plans για τη δωρεάν κατανομή της περιόδου από το 2031.
• 2031: εφαρμογή της νέας αιρεσιμότητας και σταδιακή ένταξη της αποτέφρωσης αστικών αποβλήτων.
• 2036: νέος LRF και πιθανή αξιοποίηση διεθνών credits.
• 2038: πλήρης κατάργηση δωρεάν κατανομής για προϊόντα που καλύπτονται από τον CBAM.

Οι ημερομηνίες ενδέχεται να τροποποιηθούν κατά τις διαπραγματεύσεις.

Δείτε την πρόταση τροποποίησης του EU ETS εδώ.

Δείτε το σχετικό Δελτίο τύπου εδώ.

Δείτε το σχετικό Q&A της Επιτροπής εδώ.

Επικοινωνήστε τώρα με τους Sustainability Experts μας για να ενημερωθείτε για τις τελευταίες εξελίξεις στο EU ETS και στον τρόπο που επηρεάζεται η επιχείρησή σας από την εφαρμογή του.